Dementie

Ontwerpen voor dementerende ouderen

Voor veel zorginstellingen die huisvesting aan ouderen verzorgen, met name dementerende ouderen is het lastig om de juiste richting te kiezen wat betreft het interieur. De beleving van het interieur is voor iedereen belangrijk. Maar voor hulpbehoevenden zoals dementerende ouderen is het van nog groter belang dat hun leefomgeving veiligheid en geborgenheid biedt. Door mijn ervaring met het ontwerpen voor deze groep mensen heb ik veel kennis opgedaan. Er zijn heel wat factoren van belang bij het ontwerpen voor dementerende ouderen. Het lijkt misschien kostbaar om hier in te investeren. Maar een bewoner die zich prettig en veilig voelt in zijn omgeving vraagt minder zorg dan een bewoner die angstig is. Maar waar kunt u allemaal rekening me houden bij het bieden van een prettige en veilige thuis voor deze mensen? Daar kan ik u bij helpen. Hieronder leest u een aantal aspecten waar rekening mee gehouden dient te worden bij het ontwerpen van een omgeving voor dementerende ouderen.

Herkenbaarheid geeft zekerheid

Waarom is het voor dementerenden soms zo moeilijk om een sleutel terug te vinden? In hun beleving zijn ze opzoek naar een ouderwetse sleutel met een baard zoals ze die kennen uit hun jeugd. Maar het ding waar ze naar zoek zijn ziet er helemaal niet zo uit. Zo werkt het met veel dagelijkse dingen.
Bijvoorbeeld wanneer een stoel niet als zodanig herkenbaar is, bijvoorbeeld bij een stoel met een slede frame zal het voor de dementerende lijken te zweven, dus kun je er niet op zitten.
Een levensgrote fotoprint van een bospad op een wand kan lijken als een echt bospad. Ze zullen de foto proberen in te lopen, of tegen een boom staan te piesen zoals ze dat in hun jeugd ook deden. Verwarring alom.

Sturen

Zo ook wanneer dementerenden een contrasterend vlak in de vloer tegenkomen zullen ze dat niet goed kunnen plaatsen. Ze zien het als een obstakel of een diep gat in de grond waar ze in kunnen vallen. Het is dus heel belangrijk dat voor een dementerende alles zo herkenbaar mogelijk is. Hier dien je rekening mee te houden. Maar je kunt het ook goed gebruiken. Aangezien ze worden gestuurd door wat zij denken te zien, kun je ervoor zorgen dat zware instellingsdeuren niet hoeven op te vallen. Deuren waar zij niet mogen komen kun je camoufleren en je kunt ze leiden naar plekken waar je graag wil dat ze komen.

Visuele- en auditieve prikkels

Veel dementerenden kunnen op enig moment aan hun eigen bestaan gaan twijfelen. Dit gebeurt meestal wanneer zij in bed liggen of alleen op een kamer zijn. Wanneer het volkomen stil kan zijn. Dan kunnen ze denken helemaal alleen te zijn, of dat ze er zelf misschien wel niet meer zijn… ze gaan dwalen, roepen of tikken met hun handen op de stoel of bedrand bijvoorbeeld. Alles om een teken van bestaan te krijgen. Het is dus belangrijk dat een dementerende op hun eigen kamer visuele en/of auditieve prikkels krijgt. Dit kan al in de vorm van een tikkende klok.

Andere aspecten waar rekening mee gehouden dient te worden zijn: helder kleurgebruik; contrasten, zodat onderscheid tussen vloer en meubel of vloer en wand duidelijk is; veel en dynamisch licht voor goed dag/nachtritme; interactie- en belevingsmomenten op gangen als rustmoment en tegen het dwalen.

Laat u helpen een fijn thuis voor dementerende ouderen te maken

Ik kan voor u een onafhankelijk plan maken waarmee u naar verschillende projectinrichters kunt gaan voor de uitvoering. Zo heeft u het beste plan tegen de beste prijs. Aangezien ik ervaring heb opgedaan bij zo’n projectinrichter weet ik als geen andere welke financiële beperkingen er bij dit soort projecten komen kijken. Daarom zal ik geen dingen voorstellen die buitensporig duur uitvallen. Designmeubilair staat leuk, maar het kan niet zo zijn dat er bezuinigd wordt op het personeel in de zorg terwijl het meubilair onbetaalbaar is. Ik maak voor u een realistisch plan.

Dit plan ontstaat in samenwerking met u als zorgaanbieder. Allereerst zullen we de wensen en mogelijkheden bespreken. Op basis hiervan kan ik een conceptplan aan u voorleggen. In dit conceptplan laat ik zien wat er mogelijk is met de bestaande situatie en het bestaande meubilair. Daarnaast wordt hierin in grote lijnen uitgezet welke visie, sfeer, kleur en vormentaal de rode draad in het geheel zullen vormen. Verder geef ik hierin aan welke aspecten allemaal uitgewerkt gaan worden in een later stadium. Zoals; vloerafwerking; wandafwerking; raambekleding; verlichting; meubilair; accessoires; en “belevingsmomenten”. Belevingsmomenten is een verzamelnaam voor plekken in het gebouw waar mensen iets kunnen beleven. Dit kan bijvoorbeeld te maken hebben met de directe omgeving of de geschiedenis van deze mensen. Het zorgt ervoor dat mensen een punt van herkenning hebben en het zorgt zo direct voor afleiding. Het kunnen ontmoetingsplaatsen worden.

Aan de hand van dit conceptplan kan ik de alle onderdelen verder uitwerken tot een voorlopig ontwerp en uiteindelijk naar een definitief ontwerp. Waarin ik plattegronden, doorsnedes, 3D visuals en maatwerk tekeningen uitwerk. Hierbij kan ik een specifieke meubel- en materiaallijsten schrijven. Waarin ik tot op detail niveau omschrijf welk meubel met welke stof bekleed moet worden. Maar ik kan het ook open laten voor de projectinrichter om aan de hand van mijn voorstel en voorgeschreven eisen passend meubilair met de juiste stoffering aan te bieden.